Trong tiến trình phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng (TCĐLCL) ngày càng khẳng định vai trò là hạ tầng kỹ thuật quan trọng, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tăng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Những năm gần đây, Trung ương đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đổi mới hoạt động đo lường, nâng cao năng suất chất lượng và phát triển truy xuất nguồn gốc, tạo nền tảng để các địa phương triển khai đồng bộ các nhiệm vụ quản lý nhà nước trong lĩnh vực TCĐLCL.
Bám sát định hướng đó, 6 tháng đầu năm 2026, Sở Khoa học và Công nghệ Khánh Hòa đã chủ động tham mưu UBND tỉnh triển khai nhiều chương trình, kế hoạch trọng tâm về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng. Các hoạt động được thực hiện không chỉ đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước mà còn hướng đến hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Điểm đáng chú ý là các văn bản tham mưu không chỉ dừng ở việc triển khai quy định của Trung ương mà còn gắn với những lợi thế đặc thù của tỉnh Khánh Hòa như phát triển du lịch, kinh tế biển, OCOP, sản phẩm yến sào, nông nghiệp chất lượng cao và hội nhập thị trường Halal. Điều này cho thấy tư duy quản lý TCĐLCL của địa phương đang chuyển từ “quản lý hành chính” sang “kiến tạo phát triển”.
Nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng
Trong 6 tháng đầu năm, nhiều hoạt động chuyên môn được triển khai đồng bộ, tạo chuyển biến rõ nét trong công tác quản lý nhà nước.
Ở lĩnh vực đo lường, Sở KH&CN đã tập trung triển khai Đề án 996, đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật về đo lường, tổ chức các lớp đào tạo nghiệp vụ kiểm định cân thông dụng, đánh giá đo lường hàng đóng gói sẵn và hướng dẫn thực tế cho đội ngũ cán bộ cấp tỉnh, cấp xã. Hoạt động này góp phần nâng cao năng lực quản lý của chính quyền cơ sở, đồng thời tạo sự thống nhất trong thực thi pháp luật về đo lường trên toàn tỉnh. Ban hành hướng dẫn chuyển đổi từ xăng RON95-III sang xăng sinh học E10 RON95-III đối với hệ thống cột đo xăng dầu được triển khai kịp thời, bảo đảm tính chính xác của phương tiện đo, minh bạch thông tin nhiên liệu và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong quá trình chuyển đổi loại nhiên liệu mới. Tham mưu Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia chỉ định Trung tâm TĐC là đơn vị thực hiện kiểm định công tơ điện và đồng hồ đo nước lạnh trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2026-2028; Triển khai áp dụng bộ tiêu chí quốc gia đánh giá năng lực đo lường đối với đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở Khoa học và Công nghệ.
Trong lĩnh vực tiêu chuẩn và chất lượng, Sở KH&CN tổ chức Hội thảo giải pháp khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo nâng cao năng suất, chất lượng trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2026-2030; hỗ trợ doanh nghiệp về đào tạo chuyên gia năng suất, công cụ cải tiến, tiêu chuẩn kỹ thuật thông qua 03 nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh, đã ký hợp đồng với đơn vị thực hiện, chủ nhiệm đề tài: “Xây dựng và triển khai mô hình áp dụng các công cụ cải tiến, nền tảng KH&CN và đổi mới sáng tạo nhằm thúc đẩy hoạt động NSCL hướng tới sản xuất thông minh, dịch vụ thông minh”; “Nghiên cứu ứng dụng tiêu chuẩn dịch vụ du lịch thân thiện với người Hồi giáo trong phát triển du lịch tại tỉnh Khánh Hòa, góp phần đa dạng hóa thị trường, thúc đẩy phát triển du lịch bền vững”; “Đào tạo và phát triển đội ngũ chuyên gia năng suất đạt chuẩn TCVN 13751:2023 phục vụ hoạt động tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao NSCL trên địa bàn tỉnh”; Tham mưu UBND tỉnh đề xuất Bộ KH&CN xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đối với sản phẩm trầm hương; đã triển khai tiến hành đợt khảo sát chất lượng xăng dầu trên địa bàn tỉnh tại 10/11 cửa hàng bán lẻ xăng dầu trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa; đã trực tiếp hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng và công bố tiêu chuẩn cơ sở đối với sản phẩm vàng trang sức, cà phê rang xay; hướng dẫn ghi nhãn hàng hóa, kiểm tra nhà nước đối với hàng hóa nhập khẩu và thực hiện các quy định về chứng chỉ chất lượng thiết bị điện, điện tử.
Công tác cải cách hành chính cũng đạt kết quả tích cực khi 100% hồ sơ thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực TCĐLCL được giải quyết đúng và trước hạn, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp; Qua rà soát công bố các TTHC lĩnh vực TCĐLCL mới ban hành, sửa đổi bổ sung, bị bãi bỏ, tham mưu UBND tỉnh ban hành các quyết định công bố.

Ông Lê Phước Đức – Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ phát biểu tại hội thảo về khai thác thông tin Hàng rào kỹ thuật trong thương mại
Về Hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT): Phối hợp Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia tổ chức Hội thảo về khai thác thông tin TBT trên ePing; Đăng tải 02 danh mục với 112 tài liệu về tiêu chuẩn quốc gia và quy chuẩn quốc gia mới ban hành trên Trang thông tin điện tử của Sở KH&CN, Zalo OA TĐC.
Bên cạnh đó, hoạt động phối hợp liên ngành tiếp tục được tăng cường thông qua việc tham gia thẩm định gần 200 hồ sơ OCOP, phối hợp với lực lượng quản lý thị trường trong xác định giá trị tang vật vi phạm.
Tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng tạo nền tảng cho đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số
Điểm nổi bật trong hoạt động TCĐLCL của Khánh Hòa thời gian qua là sự gắn kết chặt chẽ với chiến lược phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Thứ nhất, hệ thống tiêu chuẩn chính là “ngôn ngữ chung” của đổi mới sáng tạo. Khi doanh nghiệp áp dụng tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn quốc tế và xây dựng tiêu chuẩn cơ sở phù hợp, các kết quả nghiên cứu khoa học có điều kiện được thương mại hóa nhanh hơn, sản phẩm mới dễ dàng tiếp cận thị trường trong và ngoài nước. Đây là điều kiện quan trọng để chuyển các kết quả nghiên cứu thành tài sản trí tuệ và giá trị kinh tế.
Thứ hai, hoạt động đo lường chính xác là nền tảng của sản xuất thông minh. Trong thời đại dữ liệu số, mọi quyết định quản trị đều dựa trên dữ liệu. Dữ liệu chỉ có giá trị khi các phép đo chính xác, thống nhất và có khả năng truy xuất. Việc triển khai Đề án 996 không chỉ giúp bảo đảm công bằng thương mại mà còn chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật cho các mô hình nhà máy thông minh, nông nghiệp chính xác và đô thị thông minh.
Thứ ba, truy xuất nguồn gốc đang trở thành hạ tầng dữ liệu quan trọng của chuyển đổi số. Khi sản phẩm được gắn mã truy xuất, toàn bộ quá trình từ sản xuất, chế biến đến lưu thông được số hóa. Điều này giúp doanh nghiệp quản lý chuỗi cung ứng hiệu quả hơn, nâng cao niềm tin của người tiêu dùng và đáp ứng yêu cầu của các thị trường xuất khẩu ngày càng khắt khe.
Thứ tư, các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp về năng suất chất lượng, Halal, truy xuất nguồn gốc và hội nhập quốc tế sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp Khánh Hòa tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đây cũng là nền tảng quan trọng để phát triển các ngành kinh tế chủ lực của tỉnh như yến sào, thủy sản, nông sản, du lịch và công nghiệp chế biến.
Có thể thấy, TCĐLCL không còn là lĩnh vực kỹ thuật thuần túy mà đang trở thành “hạ tầng mềm” của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, kết nối nghiên cứu khoa học với doanh nghiệp và thị trường.
Tập trung thực hiện những nhiệm vụ 6 tháng cuối năm
Phát huy những kết quả đã đạt được, 6 tháng cuối năm 2026, Sở KH&CN tiếp tục tập trung tham mưu xây dựng cơ chế, chính sách mới về hoạt động tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật; triển khai Chỉ thị số 38-CT/TW, các chương trình nâng cao năng suất chất lượng, Đề án 996, Đề án truy xuất nguồn gốc; tổ chức kiểm tra việc áp dụng Hệ thống quản lý chất lượng theo TCVN ISO 9001:2015 tại các cơ quan hành chính; nghiên cứu xây dựng tiêu chuẩn quốc gia đối với sản phẩm yến sào Khánh Hòa; đồng thời tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp thông qua các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cấp tỉnh.
Trong bối cảnh Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực phát triển đất nước trong giai đoạn mới, những kết quả đạt được của Khánh Hòa trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng cho thấy địa phương đang từng bước xây dựng nền tảng quản trị hiện đại, minh bạch và dựa trên tiêu chuẩn. Đây sẽ là tiền đề quan trọng để hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của tỉnh trong những năm tới.
Hồng Nhung