Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu và là động lực phát triển của nền kinh tế số, việc Chi cục Hải quan khu vực XIII ban hành Kế hoạch phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2026 kèm theo Quyết định số 130/QĐ-HQKV13 ngày 10/4/2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện quyết tâm chính trị cao trong việc hiện đại hóa ngành Hải quan, đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Theo đó, Kế hoạch là sự cụ thể hóa kịp thời các chủ trương lớn của Đảng, Chính phủ và Bộ Tài chính về chuyển đổi số, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Việc triển khai kế hoạch giúp bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, tạo nền tảng vững chắc để Chi cục Hải quan khu vực XIII thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ chính trị được giao, đồng thời Kế hoạch đóng vai trò là kim chỉ nam định hướng toàn diện cho quá trình xây dựng Hải quan số tại đơn vị.
Với mục tiêu xác định năm 2026 là năm “tăng tốc”, Chi cục tập trung ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, dữ liệu số và trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm tạo đột phá trong quản lý nhà nước về hải quan. Đây là bước chuyển căn bản từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý hiện đại, dựa trên dữ liệu và công nghệ, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý. Kế hoạch có ý nghĩa quan trọng trong việc cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi thương mại và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Việc đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến, hướng tới 100% hồ sơ được xử lý trên môi trường điện tử, cùng nguyên tắc “người dân, doanh nghiệp chỉ cung cấp thông tin một lần” sẽ góp phần giảm thời gian, chi phí tuân thủ, nâng cao mức độ hài lòng của cộng đồng doanh nghiệp. Song song với đó, Kế hoạch góp phần nâng cao năng lực nội tại của đơn vị thông qua phát triển nguồn nhân lực số và hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật. Việc chú trọng đào tạo cán bộ về công nghệ mới như AI, Big Data, Cloud Computing, đồng thời triển khai các phong trào như “Bình dân học vụ số” sẽ tạo chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và kỹ năng số trong toàn đơn vị. Đây chính là yếu tố then chốt bảo đảm thành công của chuyển đổi số.
Ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong nghiệp vụ hải quan. Ảnh minh họa
Bên cạnh đó, Kế hoạch còn nhấn mạnh vai trò của đảm bảo an toàn, an ninh thông tin – một yêu cầu sống còn trong môi trường số. Việc xây dựng, giám sát chặt chẽ các hệ thống công nghệ thông tin, chủ động phòng ngừa rủi ro, bảo vệ dữ liệu sẽ giúp duy trì hoạt động thông quan ổn định, liên tục, an toàn 24/7. Đặc biệt, việc triển khai các hệ thống trọng điểm như Hải quan số, Cổng thông tin một cửa quốc gia, kết nối Cơ chế một cửa ASEAN và Đề án thông quan tập trung không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn góp phần thúc đẩy hội nhập quốc tế sâu rộng, nâng cao vị thế của Hải quan Việt Nam trên trường quốc tế.
Trong thời gian qua, Chi cục Hải quan khu vực XIII đã không ngừng nỗ lực, đoàn kết, khắc phục khó khăn phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ chính trị được giao theo hướng đẩy mạnh chuyển đổi số; cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính, hướng tới mục tiêu tổng quát xây dựng Hải quan Việt Nam chính quy, hiện đại, ngang tầm Hải quan các nước phát triển trên thế giới, dẫn đầu trong thực hiện Chính phủ số, với mô hình Hải quan thông minh theo Chiến lược phát triển Hải quan giai đoạn 2021-2030 trong đó tập trung các nội dung thực hiện theo lộ trình của Ngành, địa phương: Tiếp tục triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Quyết định 59/QĐ-HQKV13 ngày 18/4/2025 về việc ban hành Kế hoạch phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Chi cục Hải quan khu vực XIII năm 2025, định hướng năm 2026-2030; triển khai các nội dung có liên quan đến Hải quan số, đề án thông quan tập trung,… và trong thời gian đến, đơn vị tiếp tục triển khai thực hiện theo đúng lộ trình của Ngành, địa phương.
Để triển khai hiệu quả Kế hoạch, mỗi cán bộ, công chức cần nâng cao tinh thần trách nhiệm, chủ động học tập, đổi mới tư duy, sẵn sàng thích ứng với môi trường số. Kế hoạch chuyển đổi số này sẽ là đòn bẩy quan trọng, đưa đơn vị tiến nhanh, tiến mạnh trên con đường hiện đại hóa, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp phát triển chung của ngành Hải quan ngày càng hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch và hiệu quả đồng thời tạo môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và đất nước.
Văn Thông