Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, hoạt động xuất nhập khẩu không ngừng phát triển cả về quy mô và tính chất, yêu cầu đặt ra đối với cơ quan Hải quan không chỉ là thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước mà còn phải đồng hành, hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp trong việc chấp hành đúng các quy định của pháp luật. Thực tiễn cho thấy, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật và hỗ trợ pháp lý cho người khai hải quan, doanh nghiệp chính là một trong những giải pháp quan trọng góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, tạo thuận lợi thương mại, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.
Nhận thức sâu sắc vai trò đó, Chi cục Hải quan khu vực XIII luôn xác định công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục và là cầu nối quan trọng giữa cơ quan Hải quan với cộng đồng doanh nghiệp. Thông qua việc tuyên truyền đầy đủ, kịp thời các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và các quy định mới trong lĩnh vực hải quan, Chi cục đã góp phần nâng cao nhận thức, ý thức tuân thủ pháp luật của người khai hải quan, hạn chế các sai sót trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan, từ đó giảm thiểu các hành vi vi phạm phát sinh.
Theo đó, trong thời gian qua đơn vị đã tích cực triển khai các giải pháp như thực hiện tuyên truyền đến cộng đồng doanh nghiệp như Luật số 149/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội - Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng; Nghị định số 167/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 08/2015/NĐ-CP ngày 21 tháng 01 năm 2015 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Hải quan về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan; Nghị định số 02/2026/NĐ-CP ngày 01/01/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phí và lệ phí; Nghị định số 26/2026/NĐ-CP ngày 17/01/2026 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Hóa chất về quản lý hoạt động hóa chất và hóa chất nguy hiểm trong sản phẩm, hàng hóa; Thông tư số 06/2026/TT-BTC ngày 26/01/2026 của Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 13/2015/TT-BTC ngày 30/01/2015 của Bộ Tài chính quy định về kiểm tra, giám sát, tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; kiểm soát hàng giả và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 13/2020/TT-BTC có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2026; Thông tư số 121/2025/TT-BTC ngày 18/12/2025 của Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung một số điều của các Thông tư quy định về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu và các văn bản khác có liên quan.
Song song với đó, thông qua các hoạt động tuyên truyền, tập huấn, đối thoại và hướng dẫn trực tiếp, doanh nghiệp được cập nhật kịp thời các quy định mới của pháp luật về hải quan, thuế, xuất nhập khẩu và các chính sách quản lý chuyên ngành. Điều này giúp doanh nghiệp hiểu đúng, thực hiện đúng quy định, hạn chế vi phạm pháp luật, giảm thiểu rủi ro trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan. Trong thời gian qua, đơn vị đã hội nghị tập huấn pháp luật mới, cuộc tọa đàm với doanh nghiệp, các vướng mắc tại Hội nghị, tọa đàm đều được giải đáp kịp thời. Các hội nghị đối thoại, tập huấn, tọa đàm với doanh nghiệp không chỉ là diễn đàn để phổ biến chính sách mà còn là cơ hội để cơ quan Hải quan lắng nghe tâm tư, nguyện vọng, những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp. Thông qua đó, nhiều vấn đề được giải đáp kịp thời, nhiều khó khăn được tháo gỡ ngay từ cơ sở, góp phần củng cố niềm tin của doanh nghiệp đối với cơ quan Hải quan. Từ các hội nghị tập huấn, các buổi đối thoại trực tiếp với doanh nghiệp, đến hoạt động tư vấn qua điện thoại, văn bản, cổng thông tin điện tử hay các tin, bài trên báo chí, tất cả đều hướng tới một mục tiêu chung: giúp doanh nghiệp hiểu pháp luật, tuân thủ pháp luật và phát triển bền vững cùng cơ quan Hải quan.
Quang cảnh buổi tọa đàm Hải quan – Doanh nghiệp lần thứ I tại Hải quan Ninh Thuận
Mặc khác, đơn vị tiếp tục niêm yết công khai, đầy đủ, kịp thời bộ thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực hải quan tại trụ sở Chi cục, các địa điểm làm thủ tục hải quan, trên cổng thông tin điện tử Chi cục; tổ chức hoạt động hiệu quả Tổ tư vấn của Chi cục và Hải quan cửa khẩu/ngoài cửa khẩu, đơn vị đã tiếp nhận, hướng dẫn và giải đáp vướng mắc của các doanh nghiệp. Tiếp tục duy trì số điện thoại đường dây nóng, niêm yết các Poster, đường dây nóng tại Chi cục và các đơn vị thuộc Chi cục để tiếp nhận xử lý thông tin phản ánh của cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp nhằm giải quyết kịp thời các vụ việc phát sinh, thông tin phản ánh các biểu hiện tiêu cực, phiền hà, sách nhiễu của công chức Hải quan. Tiếp tục duy trì vận hành hiệu quả hệ thống thông quan điện tử VNACCS/VCIS, các hệ thống vệ tinh, nộp thuế điện tử và thông quan 24/7, một cửa quốc gia, một cửa ASEAN phục vụ thông quan hàng hóa XNK, phương tiện vận tải xuất, nhập cảnh.
Đặc biệt, trong tiến trình chuyển đổi số của ngành Hải quan, Chi cục Hải quan khu vực XIII đã tích cực tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp khai thác hiệu quả các hệ thống công nghệ thông tin, dịch vụ công trực tuyến, hệ thống thông quan tự động và các ứng dụng số phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu. Việc nâng cao kỹ năng số và khả năng tiếp cận công nghệ của doanh nghiệp không chỉ góp phần rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong bối cảnh nền kinh tế số đang phát triển mạnh mẽ.
Qua đó cho thấy công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật và hỗ trợ pháp lý không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan mà còn tạo động lực thúc đẩy phát triển hoạt động xuất nhập khẩu, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh trên địa bàn quản lý của Chi cục Hải quan khu vực XIII. Đồng thời công tác tuyên truyền và hỗ trợ pháp lý còn góp phần quan trọng trong việc xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong cộng đồng doanh nghiệp và đây chính là nền tảng để cơ quan Hải quan từng bước chuyển từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý dựa trên mức độ tuân thủ, phù hợp với thông lệ quốc tế và định hướng cải cách, hiện đại hóa của ngành Hải quan Việt Nam.
Trong thời gian tới, Chi cục Hải quan khu vực XIII sẽ tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền theo hướng lấy doanh nghiệp làm trung tâm, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong phổ biến pháp luật, tăng cường đối thoại, lắng nghe và đồng hành cùng doanh nghiệp; đồng thời nâng cao chất lượng hỗ trợ pháp lý, giải quyết kịp thời các khó khăn, vướng mắc phát sinh. Qua đó góp phần xây dựng mối quan hệ đối tác Hải quan – Doanh nghiệp ngày càng bền vững, thúc đẩy sự tuân thủ tự nguyện của người khai hải quan, tạo thuận lợi thương mại, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Đồng thời trong giai đoạn hiện nay, nhất là ngành Hải quan đang nỗ lực thực hiện cải cách mạnh mẽ, triển khai Đề án thông quan tập trung, Hải quan số, Hải quan thông minh, hơn ai hết mỗi công chức Hải quan chúng ta cần tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động đổi mới tư duy, phương pháp tuyên truyền, đưa chính sách pháp luật đến gần hơn với doanh nghiệp, góp phần xây dựng Hải quan Việt Nam chuyên nghiệp, hiện đại, minh bạch và hiệu quả, đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển của đất nước.
Văn Thông